PANDEMİ ORTAMINDA “28 TEMMUZ DÜNYA HEPATİT GÜNÜ VE HAFTASI “

PANDEMİ ORTAMINDA “28 TEMMUZ DÜNYA HEPATİT GÜNÜ VE HAFTASI “

Dr. Mustafa Torun köşe yazısı...

 

 

LÜTFEN “VİRAL HEPATİT “TARAMANIZI YAPTIRIN!..

 

Dr.Mustafa Torun

Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı 

 

▪️En çok öldüren, en çok sakat bırakan ve en sık görülen hastalıklara öncelik verilmesi gerekir.Prof.Dr.Nusret Fişek▪️

 

 

Pandemi hızla ilerlerken ve yeni dalga beklenirken,Viral Hepatitlerin ne kadar önemli olduğunu biz konunun uzmanı hekimler olarak bilmemize rağmen, pandemi ortamında nasıl anlatacağımızı kara kara düşünmedim desem yalan olur. Hipokrat yeminimiz gereğince görevimiz dilimiz döndüğünce toplumun iyi ve sağlıklı olması için her yönden bilinçlendirip,farkındalık yaratmaktır. Bunun için konuyu es geçmek bence doğru olmazdı.

 

Bu konuda ne kadar yazı yazsak,yinede konuyu tam anlatamayız. Geçenlerde benimde üye olduğum konuyla ilgili saygın derneklerimiz(VHSD, TKAD, KLİMİK) toplumda farkındalık yaratmak amacıyla açıklamalar yaptılar.Açıklamalarda çok önemli mesajlar verildi. Bunları özetle aktarıyorum. Umarım konu iyi anlaşılır.

*

Viral hepatitlere dikkat çekmek ve farkındalığı artırmak amacıyla her yıl 28 Temmuz, Dünya Hepatit Günü olarak anılmaktadır. Böylece, 28 Temmuz gününde, viral hepatitler konusunda toplumun eğitimine daha fazla yer verilmesi, ulusal taramaların artırılması ve toplumun bu taramalara katılmasının sağlanması amaçlanmaktadır. Her yıl 28 Temmuz'da dünya tek bir tema altında farklı etkinliklerle bir araya gelmektedir. Bu yılın teması “HEPATİT BEKLEMEZ; tanı konulmamış hastalar test için, tanı almış hastalar tedavi için, anne adayları hepatit taraması için, yenidoğan bebekler ilk doz hepatit-B aşısı için, sağlık otoriteleri hepatit eliminasyon programlarının etkin şekilde yaşama geçirilmesi için bekleyemez!!!” olarak belirlenmiştir. Risk gruplarından başlayarak toplumun her kesimine testlerin yapılması infekte bireylerin bulunması ve takip altına alınması için çok önemlidir.

*

Dünyada "her 2 dakikada bir kişinin" hepatit virüslerine bağlı hastalıklar nedeniyle hayatını kaybettiğini öncelikle vurgulayalım.

*

Her 2 dakikada 1 kişiyi öldüren hepatit virüslerinin yüzbinlerce insanda taşıyıcı olduğunu çoğunluk bilmiyor. Türkiye'de yaklaşık 2 milyon kişinin Hepatit-B virüsü taşıyıcısı olduğunu, bunlardan sadece 400 bini bilinmektedir.Tedavi alması gereken 700 bin Hepatit-B taşıyıcısının ise sadece 100-200 bininin tedavi altında olduğunu vurgulamak gerekir. "Gizli Hepatit" olgularının saptanabilmesi için her erişkinin yaşamında en az bir kez hepatit-B ve C tarama testlerini yaptırması gerektiğini belirtmekte yarar var.

Siroz, karaciğer yetmezliği, ölümcül karaciğer kanseri gibi hastalıklara neden olan hepatit virüsleri, milyonlarca insanın yaşamını tehdit etmektedir.Özellikle Hepatit-B (HBV), Hepatit-C (HCV) ve Hepatit-Delta (HDV) virüsleri nedeniyle dünyada 240 milyon kişinin enfekte olduğunu, her yıl 1 milyon 300 binden fazla kişinin, yani "her 2 dakikada bir kişinin", hepatit virüslerine bağlı bu hastalıklar nedeniyle hayatını kaybettiğini yüksek sesle haykırmakta yarar var.

*

Tüm dünyada yaklaşık 240 milyon Hepatit B (HBV), 71 milyonda Hepatit-C (HCV) taşıyıcısı veya hastası var. Ülkemizde ise yaklaşık 2 milyon HBV ve 300-400 bin HCV taşıyıcısı veya hastası olduğu tahmin ediliyor. HCV hastalarımıza tanı koyulduğunda yüzde 20'sinin ileri evrede, yani siroz aşamasında olması çok dramatik bir durum. Tüm dünyada yılda 1.3 milyona yakın kişi HBV ve HCV'nin yol açtığı kronik hepatitlere bağlı komplikasyon yani yan etkiler olarak gelişen siroz ve karaciğer kanseri nedeniyle kaybediliyor. Ülkemizdeki 2 milyon HBV'li kişiden sadece 400 bine yakını durumun farkında. Gerisi, sessiz gittiği için farkında değil. Tedavi ihtiyacı olan 700 bin kişiden ise ancak 100-200 bini tedavi altında. Diğerlerinin de ortaya çıkarılarak tedavi edilmesi gerekiyor. 300-400 bin civarı kronik HBV olgusu var. ülkemizde. 100 bin civarına yakını tedavi altında. Ülkemizde 300-400 bin civarında kronik hepatit-C olgusu olduğu tahmin edilmektedir.

*

Artık “HEPATİT-C “ 2 aylık tedavi ile yok edilebiliyor.

Hepatit B virüsü, Delta virüsü ve C virüsü, kronik bir enfeksiyona yol açtığında karaciğerde yavaş yavaş iltihaplanma ile fibrozis yani bağ dokusunun artışıyla karaciğerin sertleşmesi ve karaciğer sirozuna kadar ilerleyen bir süreci başlatıyor. Ülkemizde 900 bine yakın kişide karaciğer sirozu ve 80 bin kişide de karaciğer kanseri var. Bunların yaklaşık 3'te 2'sinde asıl fail viral hepatitlerdir. Bugün elimizdeki tedavilerle Hepatit-B virüsünü artık zararsız hale getirebiliyoruz. Hepatit-C virüsünü ise birkaç aylık tedavi ile vücuttan tamamen atabiliyoruz. Hepatit-D virüsünün tedavisindeki başarımız biraz daha kısıtlı. Hedef Hepatit-C taşıyan herkesi tedavi etmek. Ortalama 2 aylık bir tedavi ile bu virüsle bulaş içinde olan kişi yüzde 98-100 arasındaki oranlarda, çok yüksek bir başarıyla hepatitten tamamen kurtulabiliyor.

*

“Herkes hayatında en az bir kez hepatit taraması yaptırmalı!..”

Hepatit-B taşıyan bireylerin ömür boyu düzenli takiplerle izlenmesi gerekip, kişinin karaciğerinde hasar meydana geldiği tespit edilirse tedaviye geçilmektedir. Tedaviler aksatıldığında bu hasta grubunda geri dönülmez hasarlar oluşabilmektedir.

*

Her Hepatit-B taşıyıcısı tedavi edilmiyor. Karaciğer hastalığı var ise onun tedavisinde ağızdan hap biçiminde kullandığımız ilaçlar var. Virüsün üremesini durdurarak onu vücut için zararsız hale getirebiliyor bu ilaçlar. Kişi her gün, düzenli kullanmak mecburiyetinde. O nedenle Hepatit-B tanısı alanların 3 ila 6 aylık düzenli kontrollerini mutlaka yaptırması gerekiyor. Bugün ülkemizdeki Hepatit B taşıyıcılarının ortalama yüzde 25-30'unun düzenli tedavi alması gerekiyor. 2 milyon kişi olduğunu düşünürsek 600-700 bin hastanın tedavi altında olması lazım. Ama 2019 yılında tedavi alan hasta sayısı 122 bin, pandemi sonrası bu sayı 2021'de 115 bine düştü. Lütfen her erişkin hayatında en az bir kez Hepatit-B ve C ile ilgili tarama testi yaptırsın. Halen aramızda yaşayan tanı almamış kabaca 200 bin kişi var. Yani kanında virüsün ürediği Hepatit-C'li hasta var ve biz onları bilmiyoruz. Oysa tanı ve tedavi alındığı taktirde yeni bulaşların da önüne geçiliyor.

*

“Covid dönemi, tedavileri kontrolden çıkardı.”

Covid-19 Pandemisi; Takipli hepatit hastalarında,takip ve tedavilerin aksamasına neden olmuştur.

*

▪️VİRAL HEPATİTLERİNDE DE TÜM HASTALIKLARDA OLDUĞU GİBİ KORUNMA TEDAVİDEN DAHA ÖNEMLİDİR!..

 

▪️LÜTFEN EN AZ YILDA BİR DEFA VİRAL HEPATİTLER AÇISINDAN TARAMANIZI YAPTIRIN!..

 

▪️VİRAL HEPATİTLİ İSENİZ BİRAN ÖNCE TEDAVİ YOLUNA GİDİNİZ!..

 

▪️GECİKMENİZ İLERDE KARACİĞER SİROZU VE KANSERİ RİSKİNİZİ ARTTIRIR!..

 

Sevgilerimle….

HABERE YORUM KAT